Hàn Quốc siết bảo vệ lao động nhập cư nhưng “chiếc khóa” của hệ thống cấp phép lao động vẫn còn nguyên

Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố loạt biện pháp mới nhằm ngăn chặn tình trạng bạo hành và xâm phạm nhân quyền đối với lao động nhập cư sau hàng loạt vụ việc gây phẫn nộ dư luận. Tuy nhiên, giới lao động cho rằng các giải pháp hiện nay vẫn chỉ mang tính xử lý hậu quả, trong khi gốc rễ vấn đề nằm ở cơ chế hạn chế quyền đổi nơi làm việc của lao động nước ngoài vẫn chưa được tháo gỡ.

Hàn Quốc đưa ra loạt biện pháp chống bạo hành lao động nhập cư

Ngày 4/6, Bộ Lao động và Việc làm Hàn Quốc công bố “Kế hoạch phòng chống xâm phạm nhân quyền đối với lao động nhập cư”.

Động thái này được đưa ra sau nhiều vụ việc nghiêm trọng liên tiếp xảy ra gần đây như vụ lao động nhập cư bị ngược đãi bằng xe nâng tại Naju, tỉnh Jeonnam hay vụ dùng súng hơi bắn vào lao động nước ngoài tại Hwaseong, tỉnh Gyeonggi.

Theo Bộ Lao động Hàn Quốc, số lượng lao động nhập cư tại nước này hiện đã vượt mốc 1,1 triệu người. Tuy nhiên, do rào cản ngôn ngữ, nỗi lo về tình trạng cư trú và tâm lý sợ bị trả đũa, nhiều trường hợp bị đánh đập, quấy rối hoặc nợ lương vẫn không được tố cáo kịp thời.

Để phát hiện sớm các vụ việc, chính phủ Hàn Quốc sẽ triển khai hệ thống khảo sát ẩn danh bằng tiếng mẹ đẻ và mở trung tâm tiếp nhận tố cáo ẩn danh dành cho lao động nước ngoài.

Ngoài ra, chính phủ cũng sẽ bổ nhiệm “lãnh đạo nhân quyền người nước ngoài”, đóng vai trò kết nối giữa cộng đồng lao động nhập cư với cơ quan chức năng nhằm theo dõi thường xuyên các hành vi bạo lực, quấy rối và xâm phạm nhân quyền tại nơi làm việc.

Nếu xác nhận có dấu hiệu vi phạm, cơ quan lao động sẽ lập tức tiến hành thanh tra. Những trường hợp cần xác minh thêm sẽ được đưa vào diện kiểm tra định kỳ.

Tăng thanh tra tại khu vực tập trung nhiều lao động nước ngoài

Bộ Lao động Hàn Quốc cho biết sẽ triển khai đợt thanh tra chuyên đề về bạo lực và quấy rối tại khoảng 100 cơ sở, doanh nghiệp có nguy cơ cao xảy ra vi phạm nhân quyền hoặc tập trung đông lao động nhập cư.

Song song đó, 14 cơ quan lao động địa phương tại các khu vực như Ansan, Gyeonggi và phía bắc Incheon sẽ thành lập đội chuyên trách hỗ trợ lao động nhập cư.

Các đội này sẽ phụ trách bảo vệ nạn nhân, hỗ trợ giải quyết quyền lợi và kết nối nơi ở tạm an toàn nhằm tách người bị hại khỏi môi trường nguy hiểm.

Trong trường hợp xác định có hành vi xâm phạm nhân quyền, chính phủ cũng sẽ hỗ trợ lao động đổi nơi làm việc để tránh tiếp tục bị bạo hành.

Quyền đổi nơi làm việc vẫn là nút thắt lớn

Dù vậy, giới lao động nhận định kế hoạch mới của chính phủ Hàn Quốc vẫn thiên về xử lý sau khi sự việc xảy ra thay vì phòng ngừa từ gốc.

Ông Kim Hosea, Trưởng ban Chính sách của Liên đoàn Lao động Dân chủ Hàn Quốc, cho rằng:

“Việc chỉ tiếp nhận tố cáo rồi xử lý sau khi có 피해 thực chất vẫn là biện pháp khắc phục hậu quả. Muốn phòng ngừa triệt để, lao động nhập cư phải có quyền tự rời khỏi nơi làm việc ngay khi cảm thấy không an toàn”.

Theo luật hiện hành tại Hàn Quốc, lao động nhập cư về cơ bản không thể tự ý đổi nơi làm việc nếu không có sự đồng ý của chủ sử dụng lao động.

Chỉ trong các trường hợp đặc biệt như bị nợ lương, hành hung hoặc quấy rối tình dục và phải chứng minh được thiệt hại, người lao động mới được phép chuyển việc.

Các tổ chức lao động cho rằng chính quy định này khiến nhiều lao động nước ngoài không dám tố cáo vì nếu đơn khiếu nại không được chấp nhận, họ vẫn buộc phải tiếp tục làm việc tại nơi cũ.

Ngay trong nội bộ chính phủ Hàn Quốc hiện cũng xuất hiện đồng thuận về việc cần nới lỏng quy định chuyển nơi làm việc. Tuy nhiên, các tranh cãi liên quan đến thời điểm áp dụng và phạm vi thực hiện vẫn đang kéo dài.

Hàn Quốc chuẩn bị công bố lộ trình hỗ trợ lao động nước ngoài

Bộ Lao động Hàn Quốc cho biết đang xem xét cải thiện hệ thống chuyển nơi làm việc cho lao động nhập cư làm việc trong môi trường nguy hiểm.

Bà Han Eun Suk, phụ trách Tổ công tác đối phó cung cầu lao động nước ngoài của Bộ Lao động, cho biết hiện cơ quan này vẫn đang trong quá trình thu thập ý kiến và nội dung liên quan có thể sẽ được đưa vào “Lộ trình hỗ trợ tổng hợp lao động nước ngoài” dự kiến công bố trong nửa đầu năm nay.

Tuy nhiên, tiến độ cải cách được cho là không dễ dàng do chính sách lao động nước ngoài tại Hàn Quốc hiện bị chia tách giữa nhiều bộ ngành.

Trong khi Bộ Tư pháp quản lý visa, tư cách cư trú và xuất nhập cảnh thì Bộ Lao động phụ trách hệ thống cấp phép việc làm và chính sách bảo vệ quyền lao động.

Giới quan sát nhận định việc điều phối giữa các cơ quan về các vấn đề lớn như cải tổ visa và hệ thống định cư có thể khiến kế hoạch công bố lộ trình tiếp tục bị trì hoãn.

Lao động nhập cư tại Hàn Quốc vẫn đối mặt nhiều rủi ro

Nhiều năm qua, vấn đề quyền lợi của lao động nhập cư tại Hàn Quốc liên tục gây tranh cãi khi không ít vụ bạo hành, bóc lột sức lao động và nợ lương bị phanh phui.

Các tổ chức bảo vệ nhân quyền cho rằng nếu chưa thay đổi cơ chế ràng buộc lao động nước ngoài với một chủ sử dụng cụ thể trong hệ thống cấp phép việc làm, nguy cơ bị lạm dụng vẫn sẽ tiếp diễn.

Trong bối cảnh Hàn Quốc ngày càng phụ thuộc vào lao động nước ngoài do thiếu hụt nhân lực và già hóa dân số, áp lực cải cách chính sách lao động nhập cư được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.

Cre : khan.co.k